Jak prawidłowo zmielić kawę w domu?

Mielenie kawy wydaje się proste, jednak wbrew pozorom to bardzo istotna czynność w procesie przygotowania naparu. Jak zatem mielić kawę w domu tak, aby nadawała się do ekspresu? Jakie znaczenie ma grubość zmielonych ziaren i na co wpływa? 

Jaki jest cel mielenia kawy?

Kawa w postaci ziaren zachowuje pełnię swojego aromatu i smaku. Podczas procesu jej mielenia zwiększamy dodatkową powierzchnię ziarna, które przeistacza się w drobne granulki. Dzięki temu woda może przesączyć się przez zmielone ziarna i w ten sposób przenosi ich właściwości do powstającego naparu. Taką świeżo zmieloną kawę warto zaparzyć jak najszybciej, ponieważ ziarna w tej postaci bardzo szybko tracą swoje walory smakowe i zapachowe na skutek wietrzenia. Dlatego też dobrym rozwiązaniem jest rezygnacja z kupowania gotowej, zmielonej kawy – nie mamy gwarancji co do jakości ziaren, ich ukrytych aromatów i pełni smaku, których zwyczajnie nie wyczujemy. Zmielone przemysłowo ziarna mogą także zawierać składniki nieznanego pochodzenia. Kawa przemielona w warunkach domowych jest więc pod tym względem dużo bezpieczniejsza. 

Stopnie mielenia kawy i ich znaczenie

Dobre jakościowo kawy posiadają informację od producenta, do jakiego rodzaju parzenia nadaje się dany gatunek ziaren, w jakich urządzeniach się sprawdzi (przelewowych lub ciśnieniowych) i jaki będzie finalny efekt smakowy. Nie bez znaczenia jest tutaj pochodzenie konkretnych ziaren kawy, jednakże grubość ich zmielenia również ma niebagatelny wpływ na aromat napoju – zwłaszcza jeśli jest także dostosowana do odpowiedniego urządzenia, którego używamy do przyrządzenia naparu. 

Wyróżniamy zatem cztery podstawowe stopnie zmielenia ziaren kawy:

• kawa bardzo drobno zmielona – ziarna przypominają konsystencją puder;
• kawa drobno zmielona – drobniejsze od kryształków cukru;
• kawa średnio mielona – o gramaturze piasku;
• kawa grubo zmielona – wygląda podobnie do kryształków soli.

W zależności od grubości ziaren po zmieleniu dopasowujemy do nich sposób parzenia. Można jednak eksperymentować – są to jedynie wskazówki, którymi można się kierować podczas przyrządzania ulubionego napoju. Wówczas będziemy mieć pewność, jaka kawa jest dla nas najodpowiedniejsza. 

Ekspres kolbowy, kawiarka i inne urządzenia – jak dobrać stopień mielenia kawy?

Każda metoda parzenia wymaga innego stopnia grubości mielenia ziaren. Tutaj zasada jest prosta – im dłuższy czas parzenia, tym ziarna powinny być większe. To wyjaśnia zatem, dlaczego kawa grubo zmielona lepiej sprawdza się w ekspresach przelewowych, a drobno zmielone ziarenka idealnie nadają się do parzenia w urządzeniach opartych na immersji. 

Jak więc zmielić kawę do:

• ekspresu kolbowego lub ciśnieniowego – tutaj sprawdzą się drobno zmielone ziarna, ponieważ ekspresy tego typu działają zazwyczaj szybko i czas ekstrakcji nie jest zbyt długi. Przy ekspresie kolbowym dodatkowo ubijamy ziarna kolbą.
• ekspresu przelewowego – grubość ziaren po zmieleniu powinna przypominać w wyglądzie cukier lub piasek.

W większości ekspresów mielenie kawy nie jest konieczne, ponieważ przeważnie urządzenia te wymagają ziaren w całości. Niektóre ekspresy mają jednak pojemnik, do którego można wsypać zmielone własnoręcznie ziarna i w ten sposób przyrządzić ulubiony napój.

A jak zmielić kawę do innych metod parzenia, np. kawiarki lub aeropressu? W tych popularnych urządzeniach do alternatywnego zaparzenia kawy dobrze sprawdzą ziarna o średniej grubości, nieco drobniejsze od kryształków cukru. Najdrobniej zmielona kawa nadaje się idealnie do parzenia w tygielku. Z kolei kawa o grubo zmielonych ziarnach doskonale pasuje do wspomnianych ekspresów przelewowych, ale także urządzeń typu Dripper czy Chemex. 

Mielona kawa bez młynka – czy to możliwe?

Do zmielenia ziaren kawy przyda się odpowiedni sprzęt w postaci młynka elektrycznego lub manualnego. Czy faktycznie jednak inwestycja w kolejną maszynkę stojącą w kuchni jest niezbędna? Jak zatem zmielić kawę bez młynka? Teoretycznie da się to wykonać przy pomocy innych kuchennych sprzętów. W szczególnych przypadkach wystarczy do tego tłuczek i moździerz – choć kawa potraktowana w ten sposób będzie raczej „zmiażdżona” niż zmielona. Można także spróbować zmielić ziarna w thermomiksie lub blenderze. Trzeba jednak pamiętać, że za pomocą zastępczych urządzeń nie zawsze uzyskamy pożądany efekt i odpowiednią grubość mielenia kawy. Kawowi smakosze nie pochwalają tych alternatywnych rozwiązań w zakresie mielenia ziaren, ponieważ mimo wszystko młynek wydaje się tutaj najlepszym wyborem – nie tylko uzyskamy ziarna o pożądanej i równomiernej granulacji, ale także unikniemy nerwów związanych z eksperymentami.